Vorige maand kwam de The Economist Intelligence Unit, het onderzoeksbureau van het vermaarde Britse weekblad The Economist, met het rapport 'Manning the barricades' over de politieke gevolgen van de economische recessie. Op basis van een groot aantal indicatoren, stelden zij een lijst samen waarop landen werden ingedeeld naar politieke stabiliteit. De twee uitersten waren niet verrassend, namelijk Zimbabwe als meest instabiel en Noorwegen als meest politiek stabiel land. Wel verrassend is de positie van Nederland. Als fervente polderaars zou je mogen verwachten dat Nederland hoog scoort, in ieder geval bij de top vijf. Niets is minder waar. Nederland staat van de 165 landen, met Noorwegen dus op 165, op plaats 146. Wij moeten landen als Oman, Slovenië, Tsjechië, Costa Rica en Mauritius voor laten gaan. Volgens het rapport behoort Nederland tot de groep van beperkt politiek i...

Tijdens de G20 top van 2 april jl. in Londen, is gekozen voor een miljardeninjectie in het IMF. Op zich al een opzienbarend feit, omdat de Verenigde Staten sinds jaren weer via multilaterale samenwerking afspraken wilt maken over de stimulering van de wereldeconomie. Aan de andere kant is het verontrustend dat zoveel belang wordt gehecht aan het bestrijden van de wereldwijde recessie via het IMF. Het IMF heeft namelijk een slechte staat van dienst wanneer het gaat om het bestrijden van een crisis. Belangrijke voorbeelden in de afgelopen vijftien jaar hiervan zijn de bestrijding van de economische crisis in Oost-Europa na de ineenstorting van de Sovjet Unie begin jaren ´90, en de Azië-crisis in 1997. Veel landen waren door de strikte voorwaarden van het IMF, eerder slechter af dan beter. Daarnaast wordt het IMF door velen gezien als een verlengstuk van het Amerikaanse buiten...

Vandaag (21-04-09) in het Financieel Dagblad mijn bijdrage aan het EP-debat.
Wat de kredietcrisis en vervolgens de economische recessie ons nu al heeft geleerd, is dat Europese samenwerking onontbeerlijk is om tot een oplossing te komen. Economische en maatschappelijke ontwikkelingen zijn steeds minder nationaal begrensd. En daarmee ook de aanpak. Of het nu gaat om het klimaat, terrorisme of om handelsstromen, hechte Europese samenwerking is noodzakelijk. Helaas moeten we constateren dat de politieke wil om samen te werken er wel is, maar de uitvoering veelal ontbreekt. Ondanks plechtige beloften over Europese en trans-Atlantische samenwerking tijdens de recente G20 in Londen, of op het verjaardagsfeestje van de Navo een week later, nationale sentimenten voeren de boventoon. Europees Commissaris voor Mededinging Neelie Kroes kan hierover meepraten. En dat geldt ook voor Nederland. S...

Sinds het uitkomen van de CPB-raming voor de economische groei in 2009 en 2010, worden door politiek Den Haag en verschillende media vergelijkingen gemaakt met de Grote Depressie uit de jaren '30 van de vorige eeuw. Een vergelijking die de discussie over de te nemen maatregelen in de weg staat, en eerder zelfs tot verkeerde conclusies kan leiden. Nederland was in 1929, aan de vooravond van het uitbreken van de Grote Depressie, een koloniale mogendheid. Het toenmalige Nederlands Indië droeg voor ongeveer 13% bij aan het Nationaal Inkomen. Ook voor de buitenlandse handel was de voormalige kolonie een belangrijke partner; zo'n 8% van de totale Nederlandse export en 5% van de import was met Nederlands Indië. Zij vormde daarmee destijds een belangrijker handelspartner dan de Verenigde Staten. Naast de relatief grote invloed van Nederlands Indië op de economische groe...

Het N.I.C. heeft de huidige trends gesignaleerd en die trends geprojecteerd op de toekomst. De conclusie die daaruit volgde was dat Europa in 2025 geen grote mondiale speler zal zijn. Dat kan een gevaarlijke ontwikkeling zijn. Het NIC concludeert namelijk ook dat landen als China en India de regels van de internationale politiek meer naar hun hand zullen willen zetten. Van de vijf toekomstige grootmachten (China, India, Rusland, Brazilië en de VS) is alleen de VS een democratische. Dat dit een ongewenste koers is die verlegd moet worden, behoeft geen uitleg. Europa zal een grootmacht moeten blijven, en om dat te bereiken, zal Europa enkele huidige trends moeten keren. Ten eerste zal Europa de sceptici moeten overtuigen van de importantie van Europa. Ten tweede zal Europa een oplossing moeten vinden voor de grote diversiteit tussen haar lidstaten. Ten slotte zal Europa een manier...

Politicoloog Samuel P. Huntington schreef in zijn beroemde boek "The Clash of Civilizations" (1996), dat toekomstige conflicten niet meer ontstaan tussen staten maar tussen beschavingen. In het Europa van 2025 ontstaan conflicten echter niet tussen beschavingen, maar tussen de leveranciers en afnemers van energiebronnen. Milieuvriendelijke energiebronnen zoals water, wind, en zon, kunnen maar voor 40% aan de totale Europese energiebehoefte voldoen. Winning van fossiele brandstoffen binnen de EU is nauwelijks nog mogelijk door sterk geslonken velden. De bouw van nieuwe kerncentrales wordt geblokkeerd door een meerderheid van de milieupartijen in het Europees Parlement. Aan de andere kant is de vraag naar energie fors gestegen door de sterke economische groei in de nieuwe lidstaten op de Kaukasus en de Balkan, en zijn nog miljoenen huishoudens en bedrijven aangewezen op het ge...

  Accepteer dat Europa permanent, maar niet ineffectief, verdeeld zal blijven. Ook in 2025. De vraag is dan: wat is Europa? - ‘neo-medieval empire' (Zielonka 2006), ‘future republic' (Collignon 2004), ‘superstate' (Morgan 2006)  en volgens Vivien Schmidt (2006a):  "a ‘regional state' characterized by shared sovereignty, variable boundaries, composite identity, highly compound governance, and fragmented democracy in which the creative tension between the Union and its member-states ensures both ever-increasing supranational regional integration and ever-continuing national differentiation." Wat vraagt nu om een oplossing voor 2025? Alweer Schmidt: "The lack of change in ideas and discourse about democracy. The main problem is that national leaders generally continue to project traditional visions of national democrac...