Wim, ik ben geheel tegen hun pleidooi. Zij willen inderdaad de kiezer naar het CDA of de VVD (of de PvdA) ranselen middels het districtenstelsel. Ik ben er tegen. Het zou voor mij betekenen dat ze mij dwingen te stemmen op de VVD of de PvdA. Voor mij een keuze tussen de duivel en beëlzebub. Ik ben dan feitelijk mijn stemrecht kwijt. Voor de gekozen Min.-Pres is er het probleem dat je in een situatie kan komen dat er een linkse MP wordt gekozen, maar de TK voor de meerderheid betaat uit rechtse partijen (zoals dat sinds 1918 altijd het geval is geweest). (In Frankrijk noemde men dat cohabitation. Het heeft nooit gewerkt.) Voor de gekozen burgemeester zou ik wel voelen maar die optie is de afgelopen jaren uit de wet geschreven nadat het in de praktijk (Vlaardingen, Utrecht en Eindhoven) magistraal is gefaald. Nee Wim, wij zitten in een fase dat wij door een electorale storm moeten: het IJzeren Gordijn is weg, de immigratie is gekomen, de Europese eenwording, de euro, de globalisering enz enz enz. Mensen moeten er aan wennen. De wereld verandert. Het tuinpad van mijn vader is weg. Help. En blijkbaar moet een aantal kamerleden er ook aan wennen dat er andere partijen zijn ontstaan. Zij vinden die zelfstandige denkende kiezers maar lastig. Ach, over een jaar of 10 zal de storm wel zijn uitgeraasd. Die partijtjes gaan dan vanzelf weer weg. (Of niet, jammer dan. Wen er maar aan.) Ondertussen wil ik mijn D66 niet kwijt. Trap er niet in Wim.

Ton, ik ben het met je eens. Het districtenstelsel betekent een verarming van de democratie. Een regering hoort te besturen tenslotte, niet de partijen waaruit de regering is samengesteld. Meer partijen betekenen meer discussie en zou logischerwijs meer transparantie inhouden. Niet dat enkele grote partijen makkelijk in achterkamertjes dealtjes kunnen sluiten. Een gewoonte die een van de redenen voor de oprichting van D66 was.

Van Mierlo was een man van paradoxen. Het districtenstelsel was één daarvan. Hij had het idee dat je het stelsel kon democratiseren door minder meningen aan bod te laten komen. Hoe het districtenstelsel in de praktijk werkt, is te zien in het VK. Daar zijn de Liberal Democrats zwaar ondervertegenwoordigd in het parlement.

'"Voor een politiek tweestromenland is het nodig dat het maximum van het aantal partijen op vier à vijf komt te liggen."Waarom is zo'n mesopotamië wenselijk? Nederland heeft marginale politieke speelruimte en die wordt steeds kleiner in de EU. Een stabiele koers met kleine nuances - ietsje links of ietsje rechts van het midden - is dan helemaal niet zo gek.

Het probleem met het voorstel van Hoogervorst is dat de politiek in de eerste plaats de bevolking moet volgen en de politieke mening van de Nederland is niet zuiver onder te verdelen tussen conservatief en progressief. Nederland kent traditioneel Burkiaans conservatisme (de confessionele partijen - grote rol voor de overheid), Liberalisme (VVD, D66 en de liberale vleugel van GroenLinks - kleine rol voor de overheid) en de sociaal-democratie (SP, PvdA, GL). In alle drie de stromingen zijn er progressieve en behoudende elementen. Nederland is dus eerder een zes-stromenland.

Gemengde kiessystemen zoals Hoogervorst en van Rij voorstellen, worden binnen de westministersystemen momenteel hevig bediscussiëerd. Er is daar een hevige tegenstand ten opzichte van proportionele vertegenwoordiging vanwege de strakke partijdiscipline die binnen partijen bestaan. Daardoor wordt in hun optiek het belang van de partij groter dan het belang van het volk. Daarnaast heeft proportionele vertegenwoordiging het nadeel dat regionale belangen minder sterk verdedigd worden. Het systeem van directe vertegenwoordiging bevoordeelt namelijk niet alleen de grote partijen, maar ook de regionale partijen. In Canada is de regionalisering momenteel zo sterk zodat de laatste 8 jaar geen enkele partij een meerderheidsregering kan vormen. Een groot voordeel van directe vertegenwoordiging is dat parlementsleden onafhankelijker van de partij kunnen functioneren - ze vertegenwoordigen de constituency in het parlement en niet de partij. Je ziet danook geregeld dat een parlementslid tegen zijn eigen partij stemt. Dus door een gemengd systeem te gebruiken denkt men de voordelen van zowel het districtensysteem als de voordelen van proportionele kiessystemen  te krijgen.

Het argument dat de heren baantjes willen veiligstellen is complete onzin. In landen met directe vertegenwoordiging worden parlementsleden veel sneller naar huis gestuurd dan in landen met proportionele vertegenwoordig. Er zijn sommige parlementsleden die waanzinnig veel voor hun constituency doen en daardoor telkens herkozen worden, maar dat zijn eerder uitzonderingen. Deze parlementsleden hebben 1 standaard karaktertrekje: ze stellen zich onafhankelijk van de partij op.

Het idee van een gekozen MP staat mij altijd wel aan. Als ik zie hoeveel moeite Obama moet doen om zijn voorstellen geaccepteerd te krijgen door het congres, dan zie ik in de eerste plaats een dualistisch systeem waar het parlement de controle op de regering uitoefent. Het grootste probleem is echter dan de gekozen MP waarschijnlijk ook zal leiden tot het einde van de coalitieregeringen en dat zou een revolutionaire verandering van de Nederlandse politieke cultuur inhouden.

Ton,

Gemengde kiessystemen zijn niet hetzelfde als directe kiessystemen. Ten aanzien van erfopvolging praat je over een politiek-cultureel iets in plaats van een systematisch iets. Er is geen enkele systematiek binnen de directe kiessystemen die erfopvolging bevoordeelt. In Nederland bestaat een cultuur om juist niet in vader's voetstappen te volgen, dus het is zeer te betwijvelen of een erfopvolging zal plaatsvinden.

Ad 2. Kleine partijen met een algemene aanhang zullen moeite krijgen om in vertegenwoordigende lichamen te komen, terwijl regionale partijen juist meer invloed krijgen. Het is dus geen verlies van nuance, maar een verschuiving van nuance.

Ad 3. Er is geen enkele reden waarom landelijk gebied bevoordeeld zou worden. Ze zullen minder achtergesteld worden dan nu, omdat ze eindelijk weer een meer evenredige vertegenwoordiging krijgen. Daarnaast is er geen enkele reden waarom progressieve wetgeving een voordeel zou hebben. Ten aanzien van abortuswetgeving zit je trouwens verkeerd. IJsland heeft sinds de Grondwet van 1934 een gemengd kiessysteem en had in 1935 als eerste west-Europees land abortuswetgeving. In het VK was de abortuswetgeving ingevoerd in 1967, Canada 1969, USA 1973, Nieuw Zeeland 1977, Japan 1952... Dit zijn allemaal landen met of gemengde kiessystemen of directe kiessystemen, die allemaal arbotuswetegeving hebben gecreëerd voor Nederland (In Canada is de wetgeving ongrondwettig verklaard en is er geen enkele beperking meer op abortus).